Zażalenie i skarga kasacyjna w upadłości konsumenckiej
Jeżeli sąd oddali wniosek o ogłoszenie upadłości konsumenckiej, wnioskodawca może zaskarżyć to postanowienie zażaleniem. W postępowaniu o ogłoszenie upadłości od postanowienia sądu drugiej instancji skarga kasacyjna nie przysługuje. Inaczej może być w późniejszych sprawach dotyczących planu spłaty lub umorzenia zobowiązań.
Aktualizacja: 2 listopada 2026 r.
Zażalenie na oddalenie wniosku o upadłość konsumencką
Gdy sąd pierwszej instancji oddali wniosek, wnioskodawcy przysługuje zażalenie. Pozwala ono zakwestionować rozstrzygnięcie, np. ocenę niewypłacalności albo inne uchybienia istotne dla wyniku sprawy. Sąd rozpoznający zażalenie może – zależnie od podstaw sprawy – zmienić zaskarżone postanowienie, uchylić je albo oddalić zażalenie.
Oddalenie wniosku i jego zwrot to różne sytuacje. Oddalenie oznacza merytoryczną ocenę wniosku. Zwrot może nastąpić z przyczyn formalnych. To, jaki środek przysługuje i jak go wnieść, zależy od rodzaju otrzymanego rozstrzygnięcia.
Zażalenie na postanowienie kończące postępowanie w przedmiocie ogłoszenia upadłości rozpoznaje sąd drugiej instancji. Nie jest to z założenia sąd apelacyjny – właściwy sąd należy ustalić dla danej sprawy.
Jaki jest termin i jak wnieść zażalenie?
Nie odkładaj działania po otrzymaniu orzeczenia. Sprawdź jego treść, pouczenie, sposób i datę doręczenia oraz to, czy potrzebny jest wniosek o sporządzenie uzasadnienia. Termin i sposób wniesienia środka należy ustalić dla konkretnego orzeczenia i uczestnika, także z uwzględnieniem zasad doręczeń oraz obwieszczeń w Krajowym Rejestrze Zadłużonych.
W zażaleniu trzeba wskazać zaskarżone postanowienie, zakres zaskarżenia, zarzuty oraz oczekiwane rozstrzygnięcie. Uzasadnienie powinno odnosić się do przyczyn decyzji sądu i dowodów w sprawie. Dopuszczalność nowych twierdzeń i dowodów zależy od przepisów oraz okoliczności – samo ich zgłoszenie nie gwarantuje uwzględnienia.
Czy na odmowę ogłoszenia upadłości przysługuje skarga kasacyjna?
Nie. W postępowaniu w przedmiocie ogłoszenia upadłości art. 33 ust. 2 Prawa upadłościowego wyłącza skargę kasacyjną od postanowienia sądu drugiej instancji. Dotyczy to zatem również rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji w przedmiocie wniosku o ogłoszenie upadłości.
Nie należy mylić tego etapu z postępowaniem prowadzonym po ogłoszeniu upadłości. Dopuszczalność skargi kasacyjnej zawsze zależy od rodzaju konkretnego orzeczenia i przepisu, który ją przewiduje.
Kiedy skarga kasacyjna może przysługiwać po ogłoszeniu upadłości?
Prawo upadłościowe przewiduje skargę kasacyjną m.in. od postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie ustalenia planu spłaty wierzycieli, umorzenia zobowiązań bez planu albo warunkowego umorzenia zobowiązań bez planu (art. 49117 ust. 1). Ustawa przewiduje ją także dla niektórych rozstrzygnięć dotyczących zmiany planu spłaty lub jego uchylenia i umorzenia zobowiązań (art. 49119 ust. 1–2).
Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia rozpoznawanym przez Sąd Najwyższy. Jej dopuszczalność, termin, podstawy i wymogi formalne wymagają osobnej oceny, a co do zasady obowiązuje zastępstwo przez adwokata lub radcę prawnego, z wyjątkami ustawowymi. Samo niezadowolenie z rozstrzygnięcia nie wystarcza do skutecznego wniesienia skargi.
Co zrobić po otrzymaniu niekorzystnego postanowienia?
- Sprawdź, czy sąd oddalił wniosek, zwrócił go, czy rozstrzygnął inną kwestię.
- Ustal datę i sposób doręczenia albo właściwego obwieszczenia oraz sprawdź pouczenie.
- Przeanalizuj uzasadnienie i dokumenty, na których sąd oparł decyzję.
- Ustal właściwy środek zaskarżenia, jego termin i sposób wniesienia.
Jeżeli potrzebujesz pomocy w ocenie orzeczenia, skontaktuj się z kancelarią. Warto przygotować postanowienie, uzasadnienie, pouczenie oraz dokumenty dotyczące doręczenia.
Podstawa prawna
Ustawa z 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe, w szczególności art. 33, art. 54 oraz art. 49117 i 49119; odpowiednio stosowane przepisy Kodeksu postępowania cywilnego. W sprawach wszczętych wcześniej mogą mieć znaczenie przepisy przejściowe.
