Czy rozprawa rozwodowa zostanie wstrzymana na czas upadłości konsumenckiej?
Samo ogłoszenie upadłości konsumenckiej jednego z małżonków nie powoduje zawieszenia sprawy o rozwód. Osobno trzeba ocenić alimenty i sprawy dotyczące majątku. Jeżeli majątek wspólny wchodzi do masy upadłości, nie można go podzielić w wyroku rozwodowym.
Upadłość konsumencka a rozwód – podstawy prawne
Skutki ogłoszenia upadłości określa Prawo upadłościowe. Przesłanki rozwodu i rozstrzygnięcia w wyroku wynikają z Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Przebieg procesu, w tym zawieszenie, reguluje Kodeks postępowania cywilnego. Te regulacje dotyczą różnych zagadnień, dlatego wpływ upadłości trzeba sprawdzić dla konkretnego żądania.
Wstrzymanie postępowania rozwodowego
Art. 174 § 1 pkt 4 KPC przewiduje zawieszenie z urzędu, gdy postępowanie dotyczy masy upadłości. Żądanie rozwiązania małżeństwa przez rozwód samo w sobie nie jest sprawą dotyczącą tej masy. Upadłość nie zwalnia z odbierania korespondencji, wykonywania zarządzeń sądu ani udziału w wyznaczonej rozprawie, jeśli sąd nie postanowił inaczej. Jeżeli otrzymasz postanowienie o zawieszeniu, sprawdź jego podstawę i wskazany zakres.
Wyjątki i specyficzne sytuacje
Sprawa rozwodowa może zostać zawieszona z innych przyczyn przewidzianych w KPC. Przykładem jest przekonanie sądu, że istnieją widoki na utrzymanie pożycia małżeńskiego — art. 440. Z kolei art. 177 § 1 pkt 1 pozwala na zawieszenie, gdy rozstrzygnięcie rzeczywiście zależy od wyniku innego postępowania cywilnego. Samo równoległe prowadzenie upadłości albo spór o majątek nie wystarcza do takiego wniosku. Odrębnie należy ustalić, czy konkretne żądanie majątkowe dotyczy masy upadłości.
Wpływ upadłości na podział majątku
Jeżeli w dniu ogłoszenia upadłości małżonkowie pozostawali we wspólności majątkowej, art. 124 ust. 1 Prawa upadłościowego przewiduje rozdzielność majątkową, wejście majątku wspólnego do masy i zakaz jego podziału, z uwzględnieniem ustawowych wyłączeń. Małżonek upadłego może zgłosić syndykowi należność z tytułu udziału w majątku wspólnym na zasadach art. 124 ust. 3.
Możliwość podziału majątku w wyroku rozwodowym z art. 58 § 3 KRO nie uchyla tego zakazu. Nie można też zakładać, że każdy przedmiot pozostający poza masą automatycznie podlega podziałowi w rozwodzie — trzeba ustalić jego właściciela i właściwe żądanie.
Syndyk prowadzi sprawy dotyczące masy na zasadach art. 144 Prawa upadłościowego. Nie zastępuje małżonka w samym żądaniu rozwodu. Sprawy o alimenty należne od upadłego są wyjątkiem od reguły prowadzenia spraw przez syndyka albo przeciwko niemu. Sąd rozwodowy rozstrzyga także o dzieciach i ich utrzymaniu zgodnie z art. 58 KRO. Sposób korzystania ze wspólnego mieszkania trzeba odróżnić od podziału własności; orzeczenie o korzystaniu nie gwarantuje zachowania nieruchomości przed sprzedażą w upadłości.
Przed oceną wpływu upadłości na rozwód przygotuj pozew i odpowiedź na pozew, postanowienie o ogłoszeniu upadłości, otrzymane pisma sądowe, dokumenty dotyczące majątku oraz orzeczenia o alimentach. Ustal, jakie żądania są obecnie rozpoznawane. Jeśli potrzebujesz analizy, skontaktuj się z kancelarią. Zakres pomocy w upadłości i ewentualnej sprawie rodzinnej wymaga osobnego ustalenia.
Najczęstsze pytania o rozwód podczas upadłości
Czy po ogłoszeniu upadłości mogę nie przyjść na rozprawę rozwodową?
Nie zakładaj, że termin został odwołany. Samo ogłoszenie upadłości nie zwalnia z wykonania wezwania; sprawdź korespondencję i decyzję sądu w sprawie rozwodowej.
Czy w rozwodzie podzielimy majątek wspólny, który wszedł do masy?
Nie. Art. 124 ust. 1 Prawa upadłościowego wyklucza taki podział. Należność z tytułu udziału w majątku wspólnym małżonek może zgłosić w upadłości zgodnie z ust. 3.
Czy syndyk zastąpi mnie w sprawie o rozwód i alimenty?
Nie w samym żądaniu rozwodu. Zasady udziału syndyka odnoszą się do spraw dotyczących masy, a sprawy o należne od upadłego alimenty mają wyjątek w art. 144 ust. 3.
Podstawy prawne: Prawo upadłościowe, art. 124 i 144; Kodeks postępowania cywilnego, art. 174 § 1 pkt 4, 177 § 1 pkt 1 i 440; Kodeks rodzinny i opiekuńczy, art. 56–58.
Autor: adwokat Michał Hajduk.
Aktualizacja treści:
