Upadłość konsumencka — pytania i odpowiedzi

Upadłość konsumencka to postępowanie dotyczące niewypłacalnej osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej. Może prowadzić do umorzenia części lub całości zobowiązań na warunkach ustawy, ale samo ogłoszenie upadłości nie gwarantuje oddłużenia. O jego warunkach rozstrzyga sąd.

Z postępowania konsumenckiego korzysta zasadniczo niewypłacalna osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej. Osoba nadal prowadząca firmę podlega co do zasady przepisom dotyczącym przedsiębiorców. Przy dawnej działalności trzeba ocenić status dłużnika i właściwy tryb sprawy.

Podstawą jest niewypłacalność: utrata zdolności regulowania wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Ustawa przewiduje domniemanie tej utraty, gdy opóźnienie przekracza trzy miesiące. Sama wysokość długu nie przesądza o spełnieniu przesłanki; trzeba ocenić sytuację konkretnej osoby.

Należy przygotować i złożyć wniosek do właściwego sądu. Zasadniczo służy do tego system Krajowego Rejestru Zadłużonych, przy czym ustawa przewiduje wyjątki dotyczące sposobu składania pism przez dłużnika. Ogłoszenie upadłości rozpoczyna dalsze postępowanie; oddłużenie może wymagać wykonania planu spłaty. Zobacz pomoc przy wniosku.

Wniosek powinien odpowiadać rzeczywistej sytuacji dłużnika. Wymagane informacje obejmują m.in. majątek, wierzycieli, wierzytelności sporne, przychody, koszty utrzymania oraz okoliczności uzasadniające wniosek i ich uprawdopodobnienie. Zakres określa art. 491² ust. 4 Prawa upadłościowego. Zacznij od uporządkowania dokumentów i ustalenia zadłużenia.

Sprawę rozpoznaje właściwy sąd upadłościowy — sąd rejonowy, sąd gospodarczy. Właściwość wiąże się z głównym ośrodkiem podstawowej działalności dłużnika; dla osoby nieprowadzącej działalności domniemywa się, że jest nim miejsce zwykłego pobytu. Nie każdy sąd rejonowy ma wydział upadłościowy. Wniosek składa się zasadniczo przez KRZ, z ustawowymi wyjątkami.

Przy rozpoznaniu wniosku sąd ocenia m.in. niewypłacalność, status dłużnika i wymagania wniosku. Przyczyny niewypłacalności pozostają ważne dla dalszego oddłużenia i warunków planu spłaty. Nie należy utożsamiać ogłoszenia upadłości z gwarancją umorzenia długów.

Brak majątku do sprzedaży może uprościć sprawę, ale nie określa z góry jej długości. Czas zależy m.in. od dokumentów, zgłoszeń wierzycieli i czynności sądu oraz syndyka. Okres wykonywania planu spłaty trzeba odróżnić od wcześniejszego postępowania. Zobacz pomoc przy planie spłaty.

Zobowiązania alimentacyjne nie podlegają umorzeniu w ramach oddłużenia — stanowi o tym art. 491²¹ ust. 2 Prawa upadłościowego. Ogłoszenie upadłości nie znosi obowiązku alimentacyjnego. Sposób regulowania bieżących świadczeń wymaga uwzględnienia zasad postępowania.

Mieszkanie należące do upadłego co do zasady może wejść do masy upadłości i zostać sprzedane. Przy spełnieniu warunków art. 342a z ceny sprzedaży wydziela się kwotę na potrzeby mieszkaniowe, odpowiadającą przeciętnemu czynszowi za 12–24 miesiące. Jej wysokość określa się na wniosek upadłego. Nie oznacza to gwarancji zachowania mieszkania.

Opłata od wniosku osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej wynosi 30 zł (art. 76a i art. 14 ust. 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Osobno należy uwzględnić koszty postępowania i ewentualnej pomocy prawnej. Nie ma jednej kwoty całkowitej dla każdej sprawy; sposób pokrycia kosztów zależy od sytuacji i przepisów.

Wynagrodzenie ustalam po poznaniu sprawy i zakresu zlecenia. Przygotowanie wniosku, reprezentacja w toku postępowania i pomoc przy planie spłaty to różne zakresy pracy. Skontaktuj się z kancelarią, podaj etap sprawy i rodzaj potrzebnej pomocy, aby ustalić wycenę.