Jak ogłosić upadłość konsumencką? Poradnik krok po kroku

Aby ogłosić upadłość konsumencką, trzeba przygotować i złożyć do właściwego sądu wniosek przedstawiający niewypłacalność oraz rzeczywistą sytuację majątkową. Dłużnik może złożyć go przez Krajowy Rejestr Zadłużonych (KRZ), a działając samodzielnie – także poza systemem, na właściwym formularzu.

Aktualizacja: 3 listopada 2026 r.

Nie ma sposobu gwarantującego ogłoszenie upadłości w określonym czasie. Rzetelne dokumenty i szybkie reagowanie na wezwania mogą ograniczyć ryzyko opóźnień. Samo złożenie wniosku nie umarza długów ani nie zawiesza automatycznie egzekucji.

Krok 1. Sprawdź, czy jesteś niewypłacalny

Niewypłacalność oznacza utratę zdolności do wykonywania wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Ustawa przewiduje domniemanie niewypłacalności, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań przekracza trzy miesiące. Nie zastępuje ono jednak oceny całej sytuacji: dochodów, koniecznych wydatków, majątku i terminów płatności.

Zwykłe przejściowe opóźnienie pojedynczej raty nie musi oznaczać niewypłacalności. Z drugiej strony brak majątku ani fakt posiadania jednego wierzyciela nie wykluczają same przez się upadłości konsumenckiej.

Upadłość konsumencka dotyczy osób fizycznych, wobec których stosuje się właściwe przepisy dla nieprowadzących działalności gospodarczej. Jeżeli prowadzisz firmę albo niedawno ją zamknąłeś, sprawdź swój status i właściwy tryb. Nie zakładaj, że samo zawieszenie działalności rozwiązuje każdą wątpliwość.

Krok 2. Zbierz informacje o długach i majątku

Przygotuj możliwie pełny obraz swojej sytuacji, w szczególności:

• dane aktualnych wierzycieli, wysokość zobowiązań i terminy zapłaty;
• informacje o długach spornych oraz ustanowionych zabezpieczeniach;
• wykaz majątku z szacunkową wyceną i miejscem, w którym się znajduje;
• przychody oraz koszty utrzymania własnego i osób na utrzymaniu z ostatnich sześciu miesięcy;
• informacje o wymaganych ustawą czynnościach prawnych z ostatnich 12 miesięcy, dotyczących nieruchomości, udziałów, akcji oraz – powyżej ustawowego progu – innych składników;
• dokumenty i informacje potwierdzające okoliczności wskazane we wniosku.

Sprawdź umowy, wypowiedzenia, pisma od wierzycieli i komorników oraz posiadane dokumenty rozliczeniowe. Jeżeli nie masz pewności co do salda lub danych wierzyciela, wyjaśnij to przed złożeniem wniosku i rzetelnie przedstaw dostępne informacje.

Krok 3. Przygotuj wniosek i uzasadnienie

Wniosek powinien zawierać informacje wymagane przez art. 491² ust. 4 Prawa upadłościowego, w tym opis okoliczności uzasadniających wniosek i ich uprawdopodobnienie. Przedstaw, jak powstało zadłużenie, co zmieniło się w Twojej sytuacji i dlaczego nie jesteś w stanie regulować wymagalnych długów. Dobierz dokumenty potwierdzające opisane fakty.

Przygotuj prawdziwe i kompletne dane, w tym wymagane oświadczenie o ich prawdziwości. Zatajenie istotnego majątku lub informacji może mieć poważne konsekwencje dla postępowania i oddłużenia. Nie musisz korzystać z pełnomocnika, choć pomoc może być przydatna w bardziej złożonej sprawie.

Ważne jest odróżnienie ogłoszenia upadłości od późniejszego oddłużenia. Przyczyny niewypłacalności mogą mieć znaczenie dla dalszego rozstrzygnięcia, w tym długości planu spłaty albo – w ustawowo określonych przypadkach – odmowy oddłużenia. Plan nie jest ograniczony do wyboru wyłącznie między trzema a siedmioma latami.

Krok 4. Ustal właściwy sąd i złóż wniosek

Właściwy jest sąd upadłościowy, w którego obszarze znajduje się główny ośrodek podstawowej działalności dłużnika. W przypadku osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej lub zawodowej domniemywa się, że jest nim miejsce zwykłego pobytu. Nie należy utożsamiać go automatycznie z adresem zameldowania. W sprawach z elementem zagranicznym trzeba osobno zbadać właściwość i jurysdykcję.

Wniosek można wnieść elektronicznie przez Krajowy Rejestr Zadłużonych. Dłużnik może również działać samodzielnie poza systemem, składając wniosek na formularzu przewidzianym dla tej drogi. Jeżeli korzysta z profesjonalnego pełnomocnika, sposób wniesienia pisma należy ustalić zgodnie z przepisami właściwymi dla pełnomocnika i sprawy. Instrukcje są dostępne w Centrum Wsparcia KRZ.

Ile kosztuje wniosek o upadłość konsumencką?

Opłata sądowa od wniosku osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej wynosi 30 zł. Ewentualne wynagrodzenie pełnomocnika i inne koszty trzeba ocenić osobno. Samo postępowanie po ogłoszeniu upadłości również wiąże się z kosztami, których rozliczenie zależy od sprawy.

Krok 5. Odbieraj pisma i sprawdzaj wezwania

Sąd bada wniosek i może wezwać do uzupełnienia braków lub wyjaśnienia określonych okoliczności. Pilnuj terminów i właściwego sposobu wniesienia odpowiedzi. Czas rozpoznania zależy m.in. od kompletności dokumentów oraz obciążenia sądu.

Złożenie wniosku nie powoduje automatycznego wstrzymania egzekucji. Jeżeli zbliża się licytacja lub inny istotny termin, nie zakładaj, że sam wniosek powstrzyma czynności. Sprawdź wpływ upadłości na egzekucję komorniczą.

Krok 6. Po ogłoszeniu upadłości współpracuj z syndykiem

W postanowieniu o ogłoszeniu upadłości sąd wyznacza syndyka. Upadły ma obowiązek wskazać i wydać majątek oraz dokumenty, a także udzielać potrzebnych wyjaśnień. To, które składniki i dochody wchodzą do masy upadłości, ustala się według przepisów; istnieją ustawowe wyłączenia.

Dalszy przebieg zależy od sprawy. Po przeprowadzeniu wymaganych czynności możliwe jest ustalenie planu spłaty, umorzenie zobowiązań bez planu, umorzenie warunkowe albo odmowa oddłużenia w przypadkach wskazanych w ustawie. Ogłoszenie upadłości nie oznacza jeszcze umorzenia zobowiązań. Więcej: obowiązki po ogłoszeniu upadłości.

Najczęstsze pytania

Ile trwa upadłość konsumencka bez majątku?

Brak majątku do sprzedaży może ograniczyć część czynności syndyka, ale nie gwarantuje, że sprawa zakończy się w ciągu roku. Trzeba odróżnić czas rozpoznania wniosku, postępowanie po ogłoszeniu upadłości i ewentualny plan spłaty. Szczegóły opisuje artykuł ile trwa upadłość bez majątku.

Czy po upadłości obowiązuje dziesięcioletni zakaz kredytu?

Nie ma ogólnego ustawowego zakazu zaciągania kredytu przez dziesięć lat po upadłości. Decyzja zależy m.in. od oceny zdolności kredytowej i informacji dostępnych kredytodawcy. Istotny jest również etap sprawy: podczas wykonywania planu spłaty obowiązują ograniczenia dotyczące czynności pogarszających możliwość jego wykonania. Więcej: kredyt po upadłości konsumenckiej.

Czy sąd zawsze ustala plan spłaty na trzy albo siedem lat?

Nie. Co do zasady plan trwa nie dłużej niż 36 miesięcy, a w ustawowo określonych przypadkach umyślności lub rażącego niedbalstwa wynosi od 36 do 84 miesięcy. Przepisy przewidują m.in. krótsze okresy przy odpowiednio wysokim zaspokojeniu wierzycieli oraz zasady zaliczania części czasu postępowania. Możliwe są także ustawowe rozstrzygnięcia bez planu. Sprawdź jak działa plan spłaty wierzycieli.

Podstawa prawna i pomoc

Prawo upadłościowe, w szczególności art. 11, 19, 57, 63, 146, 491², 491¹⁴a–491¹⁶ i 491²¹, oraz ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, art. 14 i 76a. W starszych sprawach należy uwzględnić przepisy przejściowe.

Jeżeli chcesz przeanalizować sytuację i przygotować wniosek, zobacz pomoc przy sporządzeniu i złożeniu wniosku lub skontaktuj się z kancelarią.