Zgłoszenie wierzytelności po terminie — upadłość konsumencka

Autor: adwokat Michał Hajduk — ponad 10 lat specjalizacji w prawie upadłościowym.

Zgłoszenie wierzytelności po terminie jest co do zasady możliwe, ale nie na każdym etapie postępowania. Spóźnienie może oznaczać dodatkowe koszty i pominięcie wcześniejszych podziałów pieniędzy. W uproszczonej upadłości konsumenckiej istotne jest także, czy syndyk złożył już w sądzie projekt planu spłaty albo odpowiednią informację o zakończeniu sprawy.

Aktualizacja informacji: 7 października 2026 r.

Ile czasu jest na zgłoszenie wierzytelności?

W postanowieniu o ogłoszeniu upadłości sąd wzywa wierzycieli do zgłoszenia wierzytelności syndykowi w terminie 30 dni od dnia obwieszczenia postanowienia w Krajowym Rejestrze Zadłużonych (KRZ). Wynika to z art. 51 ust. 1 pkt 4 oraz, dla upadłości konsumenckiej, art. 491⁵ ust. 1 pkt 3 Prawa upadłościowego.

Termin ten nie wynosi trzech miesięcy i nie jest liczony po prostu od daty wydania postanowienia. Należy sprawdzić datę obwieszczenia i pouczenie dotyczące konkretnej sprawy. W starszych postępowaniach znaczenie mogą mieć przepisy przejściowe.

Jak zgłosić wierzytelność po terminie?

W postępowaniach prowadzonych w KRZ zgłoszenie kieruje się do syndyka za pośrednictwem systemu teleinformatycznego. Zwykły e-mail do syndyka nie zastępuje prawidłowego zgłoszenia. Trzeba wskazać właściwą sprawę, wierzyciela, kwotę i podstawę należności oraz przedstawić wymagane dowody.

Art. 216aa przewiduje wyjątki od obowiązkowego korzystania z systemu, m.in. dla określonych należności pracowniczych, alimentacyjnych i rentowych. Nie każda należność pracownicza korzysta z wyjątku. Sposób wniesienia pisma należy ustalić na podstawie charakteru roszczenia i pouczenia w sprawie. Niektóre wierzytelności są uwzględniane z urzędu, dlatego przed zgłoszeniem warto sprawdzić także art. 236–237 ustawy.

Jakie są koszty spóźnionego zgłoszenia?

Zgodnie z art. 235 Prawa upadłościowego wierzyciel zgłaszający wierzytelność po terminie ponosi zryczałtowane koszty w wysokości 15% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku w trzecim kwartale poprzedniego roku, ogłoszonego przez Prezesa GUS. Nie jest to 15% wartości długu. Kwota zmienia się wraz z podstawą ogłaszaną przez GUS.

Obowiązek ten może powstać także wtedy, gdy spóźnienie nastąpiło bez winy wierzyciela. Ustawowy wyjątek dotyczy zgłoszenia będącego skutkiem korekty deklaracji lub podobnego dokumentu rozliczeniowego dokonanej przez syndyka. Syndyk wskazuje rachunek i termin wpłaty.

Kiedy jest już za późno na zgłoszenie?

Uproszczona upadłość konsumencka

Art. 491¹⁴ ust. 6 stanowi, że zgłoszenie dokonane po złożeniu przez syndyka projektu planu spłaty wierzycieli z uzasadnieniem albo informacji o przesłankach określonych w art. 491^14a ust. 1 lub art. 491¹⁶ ust. 1 lub 2a pozostawia się bez rozpoznania. Nie wystarczy więc ustalić, że sąd jeszcze nie wydał końcowego postanowienia: istotna jest wcześniejsza czynność syndyka.

Postępowanie z listą wierzytelności i planami podziału

Art. 252 przewiduje, że spóźnione zgłoszenie nie zmienia dokonanych już czynności ani złożonych planów podziału. Uznana wierzytelność jest uwzględniana w planach sporządzanych po jej uznaniu. Zgłoszenie po zatwierdzeniu ostatecznego planu podziału pozostawia się bez rozpoznania. Jeżeli rozstrzygnięcie o spóźnionej wierzytelności nie zostanie wydane albo nie uprawomocni się przed zakończeniem lub umorzeniem postępowania, postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu.

Skutki należy oceniać z uwzględnieniem trybu konkretnej upadłości. Samo spóźnienie nie przenosi automatycznie należności do niższej kategorii zaspokojenia i nie przesądza, jaką kwotę wierzyciel odzyska.

Co sprawdzić przed spóźnionym zgłoszeniem?

1. Datę obwieszczenia upadłości i treść wezwania do zgłoszenia wierzytelności.
2. Tryb postępowania oraz aktualny etap sprawy, zwłaszcza dokumenty złożone przez syndyka.
3. Czy roszczenie wymaga zgłoszenia, czy podlega uwzględnieniu z urzędu.
4. Kwotę, podstawę i dowody należności oraz właściwy sposób wniesienia zgłoszenia.
5. Informację syndyka o dodatkowych kosztach i terminie ich wpłaty.

Jeśli potrzebujesz pomocy w ocenie dokumentów i etapu sprawy, zapoznaj się z usługą prowadzenia postępowania upadłościowego lub skorzystaj z Kontaktu. Zakres pomocy i wynagrodzenie wymagają odrębnego ustalenia.

Podstawa prawna: Prawo upadłościowe — oficjalny tekst ujednolicony ELI, w szczególności art. 51, 216a–216aa, 235–237, 252, 491⁵ i 491¹⁴. Poradnik przedstawia ogólne zasady; rozstrzygnięcie w konkretnej sprawie wymaga sprawdzenia jej akt i właściwych przepisów.