Jak wyłączyć majątek niebędący własnością upadłego z masy upadłości?

Autor: adwokat Michał Hajduk.

Wyłączenie cudzej własności z masy upadłości dotyczy mienia, które nie należy do majątku upadłego. To odrębna sytuacja od ustawowej ochrony składników należących do samego upadłego. Najpierw trzeba ustalić, komu przysługuje prawo do konkretnej rzeczy i jaki tryb postępowania jest właściwy.

Kiedy można żądać wyłączenia z masy upadłości?

Art. 70 Prawa upadłościowego przewiduje wyłączenie składników mienia nienależących do majątku upadłego. Problem może dotyczyć np. rzeczy należącej do innej osoby, oddanej upadłemu do używania, a objętej przez syndyka. Trzeba wykazać prawo do oznaczonego mienia; samo twierdzenie, że rzecz jest cudza, nie wystarcza.

Rozróżnij trzy sytuacje:

• Mienie osoby trzeciej. Istotne są tytuł prawny do rzeczy i dokumenty, które go potwierdzają.
• Własne mienie upadłego objęte ustawową ochroną. Ocena, czy wchodzi ono do masy, wymaga sprawdzenia przepisów o wyłączeniu od egzekucji oraz Prawa upadłościowego. Nie jest to ten sam problem co cudza własność.
• Przeniesienie prawa na wierzyciela w celu zabezpieczenia. Art. 70¹ przewiduje szczególne zasady: przepisów o wyłączeniu nie stosuje się do rzeczy, wierzytelności i innych praw majątkowych przeniesionych przez upadłego na wierzyciela w takim celu. Stosuje się odpowiednio regulacje dotyczące zastawu i zabezpieczonych nim wierzytelności.

Samo posiadanie umowy najmu, leasingu albo przewłaszczenia nie przesądza wyniku. Znaczenie mają jej treść, skuteczność i rzeczywisty tytuł prawny do konkretnego składnika.

Jakie dokumenty przygotować?

Zbierz materiały pozwalające ustalić tożsamość rzeczy, prawo do niej oraz to, dlaczego znajduje się u upadłego. W zależności od sprawy przydatne mogą być:

• opis rzeczy, numer seryjny, numer rejestracyjny lub inne oznaczenie;
• umowa nabycia, faktura, potwierdzenie zapłaty i dokumenty wydania;
• umowa udostępnienia rzeczy, np. najmu, użyczenia lub leasingu;
• korespondencja z syndykiem oraz informacje o objęciu rzeczy;
• postanowienia dotyczące sprawy i potwierdzenia ich doręczenia.

To lista pomocnicza, nie zamknięty zestaw dowodów. Pojedyncza faktura lub umowa wymaga oceny razem z pozostałymi okolicznościami.

Co powinien zawierać wniosek o wyłączenie?

Wskaż konkretny składnik mienia, przysługujące Ci prawo, żądanie wyłączenia oraz jego uzasadnienie. Zgodnie z art. 73 ust. 1 już we wniosku trzeba przedstawić wszystkie twierdzenia, zarzuty i dowody na ich poparcie. Pominięcie ich może prowadzić do utraty możliwości powołania w dalszym postępowaniu, chyba że wcześniejsze powołanie było niemożliwe.

Nie traktuj pierwszego wniosku jako ogólnego zgłoszenia, którego uzasadnienie można swobodnie uzupełnić później. Sprawdź sygnaturę postępowania, treść otrzymanych pism i właściwy sposób złożenia wniosku.

Kto rozpoznaje wniosek?

Wniosek o wyłączenie rozpoznaje sędzia-komisarz. W uproszczonym postępowaniu konsumenckim właściwą czynność wykonuje wyznaczony sędzia jako sędzia-komisarz — zgodnie z art. 491⁵ ust. 3. Przed przygotowaniem pisma sprawdź postanowienie o ogłoszeniu upadłości i ewentualną późniejszą zmianę trybu.

Art. 73 ust. 2 przewiduje rozpoznanie wniosku po wysłuchaniu syndyka, nadzorcy sądowego albo zarządcy. Ustawowy termin rozpoznania nie jest gwarancją, że sprawa w praktyce zakończy się w określonym dniu.

Co zrobić po odmowie wyłączenia?

Po oddaleniu wniosku możesz żądać wyłączenia mienia w drodze powództwa do sądu upadłościowego. Art. 74 ust. 2 przewiduje miesiąc od doręczenia postanowienia o odmowie. Nie należy utożsamiać tego terminu z 30 dniami ani liczyć go automatycznie od dnia wydania postanowienia.

Powództwo może opierać się co do zasady na twierdzeniach i zarzutach zgłoszonych we wniosku. Nowe wymagają wykazania, że wcześniejsze zgłoszenie było niemożliwe. Powołanie dopiero w procesie istotnych dowodów pominiętych we wniosku może skutkować obciążeniem powoda kosztami niezależnie od wyniku sprawy. Dlatego kompletność pierwszego pisma ma znaczenie także po odmowie.

Nie zastępuj tego trybu przypadkowo wybranym zażaleniem. Jeśli rzecz może zostać zbyta lub obciążona, trzeba również ocenić potrzebę zabezpieczenia powództwa; art. 74 ust. 4 przewiduje możliwość ustanowienia odpowiedniego zakazu.

Pomoc w sprawie mienia objętego przez syndyka

Jeśli syndyk objął rzecz, do której przysługuje Ci prawo, opisz problem, etap sprawy i datę doręczenia otrzymanego postanowienia. Zakres pomocy w przygotowaniu pisma oraz reprezentacji w postępowaniu upadłościowym ustalimy po analizie dokumentów. Wynik zależy od właściwej podstawy żądania, okoliczności i dowodów.

Nie zamieszczaj dokumentów sprawy ani danych osób trzecich w publicznych komentarzach. Sposób ich przekazania ustalimy podczas kontaktu.

Materiał wideo o upadłości bez majątku

Poniższy materiał dotyczy szerszego zagadnienia upadłości bez majątku. Nie zastępuje oceny prawa osoby trzeciej ani wniosku o wyłączenie.

Źródła i data sprawdzenia przepisów

Podstawa prawna: art. 70, 70¹, 73–74 oraz art. 491⁵ ust. 3 Prawa upadłościowego — oficjalny tekst ujednolicony. Status tekstu jednolitego można sprawdzić w ELI, Dz.U. z 2026 r. poz. 913.

Przepisy wykorzystane w aktualizacji sprawdzono 8 października 2026 r.