Czy można jednocześnie złożyć wniosek o upadłość konsumencką i wniosek o restrukturyzację?

Autor: adwokat Michał Hajduk.

Nie ma ogólnej zasady, że samo złożenie wniosku o upadłość wyklucza złożenie wniosku restrukturyzacyjnego. Najpierw trzeba jednak ustalić, czy dłużnik ma zdolność restrukturyzacyjną i jakiego rodzaju postępowanie jest dla niego dostępne. Konsumencki układ na zgromadzeniu wierzycieli to osobna procedura.

Upadłość konsumencka a restrukturyzacja przedsiębiorcy

Upadłość konsumencka dotyczy co do zasady niewypłacalnej osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej. Po ogłoszeniu upadłości przeprowadza się postępowanie dotyczące majątku i wierzycieli, a następnie sąd rozstrzyga o oddłużeniu na warunkach ustawowych. Nie każdy składnik majątku musi zostać sprzedany, a umorzenie zobowiązań nie jest automatyczne.

Postępowanie restrukturyzacyjne na podstawie Prawa restrukturyzacyjnego służy uniknięciu upadłości przez zawarcie układu, a w niektórych trybach także przez działania sanacyjne. Mogą z niego korzystać tylko podmioty mające ustawową zdolność restrukturyzacyjną. Sama osoba fizyczna nieprowadząca działalności nie uzyskuje jej tylko dlatego, że ma długi. Należy zbadać status i konkretną podstawę prawną.

Co przy zbiegu wniosków upadłościowego i restrukturyzacyjnego?

Gdy do tego samego uprawnionego dłużnika stosują się przepisy obu ustaw i złożono zarówno wniosek o ogłoszenie upadłości, jak i wniosek restrukturyzacyjny, art. 9b Prawa upadłościowego przewiduje co do zasady pierwszeństwo rozpoznania wniosku restrukturyzacyjnego. Ustawa reguluje także wstrzymanie oraz wyjątki, w tym sytuację, gdy zwłoka szkodziłaby wierzycielom.

Art. 9a przewiduje ograniczenie ogłoszenia upadłości w okresie od otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego do jego zakończenia lub prawomocnego umorzenia. Należy odróżnić złożenie wniosku od otwarcia postępowania; z pierwszego zdarzenia nie wynika automatyczne odrzucenie każdego kolejnego pisma.

Reguł zbiegu dotyczących restrukturyzacji nie należy bez sprawdzenia przenosić na każdą osobę ubiegającą się o upadłość konsumencką. Znaczenie mają status dłużnika, rodzaje wniosków, daty i stadium poszczególnych spraw.

Czy konsument może zawrzeć układ z wierzycielami?

Tak. Prawo upadłościowe przewiduje odrębne postępowanie o zawarcie układu na zgromadzeniu wierzycieli przez osobę fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej. Sąd ocenia ustawowe przesłanki, w tym możliwości pokrycia kosztów i zawarcia oraz wykonania układu. W określonych sytuacjach może skierować do tego postępowania także przy rozpoznawaniu wniosku o upadłość.

Układ może pozwolić ustalić nowe zasady spłaty, ale wymaga spełnienia ustawowych warunków i odpowiednich rozstrzygnięć. Nie jest gwarancją zachowania każdego składnika majątku ani tożsamy z restrukturyzacją przedsiębiorcy.

Więcej o różnicach między tymi procedurami przeczytasz w poradniku postępowanie o zatwierdzenie układu a układ konsumencki.

Co zrobić przed wyborem procedury?

• Ustal, czy prowadzisz działalność i jaki masz status w rejestrach.
• Przygotuj zestawienie wierzycieli, długów, majątku, dochodów i realnych kosztów utrzymania.
• Sprawdź, czy złożono już jakiekolwiek wnioski i na jakim etapie są sprawy.
• Oceń możliwości wykonania układu, koszty oraz skutki dla mieszkania i współdłużników.

Przeczytaj także o statusie byłego przedsiębiorcy lub skontaktuj się z kancelarią.

Podstawa prawna: art. 9a–9b oraz art. 491²⁵ i następne Prawa upadłościowego oraz art. 4 Prawa restrukturyzacyjnego. Stan prawny: 3 listopada 2026 r.