Syndyk może przejąć część renty lub odszkodowania, ale zakres ochrony zależy od rodzaju świadczenia. Renta z ZUS, renta odszkodowawcza i jednorazowa wypłata z ubezpieczenia nie powinny być rozliczane według jednego uproszczonego schematu. Przed oceną trzeba sprawdzić decyzję, wyrok, ugodę lub dokumenty ubezpieczyciela.
Renta z ZUS a upadłość konsumencka
ZUS wskazuje, że kwota przekazywana syndykowi nie może przekroczyć 25% świadczenia brutto. Trzeba przy tym zachować kwotę wolną od potrąceń, która od 1 marca 2026 r. wynosi 1401,57 zł. Znaczenie mają również podatek, składka zdrowotna i potrącenia mające pierwszeństwo. Limit nie oznacza zatem, że w każdej sprawie syndyk otrzyma dokładnie jedną czwartą renty.
Nie należy automatycznie przenosić tych zasad na każde świadczenie wypłacane przez ZUS. Niektóre świadczenia i dodatki korzystają z odrębnej ochrony. Do oceny potrzebny jest ich dokładny rodzaj oraz aktualne rozliczenie.
Renta odszkodowawcza po wypadku
Rentę zasądzoną przez sąd lub ustaloną umową za utratę zdolności do pracy albo za śmierć żywiciela obejmuje art. 833 § 5 Kodeksu postępowania cywilnego. Przepis odsyła do zasad egzekucji ze świadczeń emerytalno-rentowych. Taką rentę należy odróżnić od jednorazowego odszkodowania i zadośćuczynienia.
Czy syndyk może zająć jednorazowe odszkodowanie?
Dla świadczeń pieniężnych z ubezpieczeń osobowych i odszkodowań z ubezpieczeń majątkowych przepisy przewidują ochronę trzech czwartych wypłaty. Wynika ona z art. 831 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania cywilnego i rozporządzenia z 4 lipca 1986 r. Ochrona wymaga uwzględnienia art. 832 i art. 833 § 5 Kodeksu postępowania cywilnego. Ograniczenie nie dotyczy egzekucji alimentów ani składki należnej zakładowi ubezpieczeń z tytułu ubezpieczeń osobowych i majątkowych.
Samo określenie „odszkodowanie za wypadek” nie wystarcza, aby zastosować ten limit. Trzeba ustalić podstawę wypłaty, jej poszczególne składniki oraz to, kto wypłaca pieniądze. Nie można obiecać ochrony trzech czwartych każdej kwoty otrzymanej po wypadku.
Jak udokumentować środki potrzebne do utrzymania?
Prawo upadłościowe przewiduje dodatkową ochronę części dochodu osoby fizycznej oraz możliwość uwzględnienia szczególnych potrzeb, w tym zdrowotnych i mieszkaniowych — art. 63 ust. 1a–1c. Ocena obejmuje również osoby pozostające na utrzymaniu upadłego. Nie ma jednej kwoty właściwej dla wszystkich gospodarstw domowych.
Do rozmowy z syndykiem lub przygotowania odpowiedniego pisma warto zebrać:
- decyzję o rencie, wyrok, ugodę lub decyzję ubezpieczyciela;
- rozliczenie wypłaty i potrąceń oraz historię wpływu środków;
- dokumenty dotyczące kosztów leczenia, rehabilitacji i mieszkania;
- informacje o osobach na utrzymaniu i pozostałych dochodach.
Więcej o podstawach prawnych przeczytasz w poradniku o ustawie regulującej upadłość konsumencką. Jeśli chcesz omówić możliwość oddłużenia, skontaktuj się z kancelarią. Bezpłatna analiza dotyczy możliwości oddłużenia w upadłości konsumenckiej; zakres i wynagrodzenie dalszej pomocy są ustalane przed zleceniem.
Kontrola źródeł:
Źródła
- Prawo upadłościowe, art. 63.
- Kodeks postępowania cywilnego, art. 831 § 1 pkt 5 i art. 833 § 4–5.
- Rozporządzenie z 4 lipca 1986 r., § 1–2.
- ZUS: potrącenia i egzekucje z emerytur i rent.